Thực trạng áp dụng các quy định của pháp luật về chế độ tài sản của vợ chồng theo thỏa thuận hiện nay

Chế độ tài sản của vợ chồng theo thỏa thuận có tính đa dạng, phong phú, tạo điều kiện thuân lợi cho sự lựa chọn của các cặp vợ chồng, đồng thời, việc vợ chồng cùng nhau thỏa thuận lựa chọn một chế độ tài sản hợp lý chính là bước cụ thể hóa nguyên tắc công dân có quyền..

Ưu điểm

Thứ nhất, chế độ tài sản của vợ chồng theo thỏa thuận có tính đa dạng, phong phú, tạo điều kiện thuân lợi cho sự lựa chọn của các cặp vợ chồng, đồng thời, việc vợ chồng cùng nhau thỏa thuận lựa chọn một chế độ tài sản hợp lý chính là bước cụ thể hóa nguyên tắc công dân có quyền tự quyết định các vấn đề của bản thân và trong đó có việc kết hôn và quyền sở hữu tài sản trong hôn nhân.

Thứ hai đảm bảo quyền tự định đoạt của cá nhân đối với tài sản mình, quyền năng này đã được ghi nhận tại điều 32Hiến pháp năm 2013và điều 194Bộ luật Dân sự 2015. Về nguyên tắc, chế độ tài sản theo thỏa thuận cho phép vợ chồng tự thỏa thuận về việc xác lập và thực hiện các quyền và nghĩa vụ đối với tài sản họ. Như vậy sẽ đảm bảo vợ, chồng có quyền tự định đoạt tài sản riêng của mình, thể hiện cách ứng xử công bằng và tiến bộ. Đồng thời, điều này còn cho phép vợ chồng có thể tự bảo toàn khối tài sản riêng của mình, giảm hoặc tránh được những xung đột, tranh chấp về tài sản sau khi ly hôn. Quyền tài sản của vợ chồng là quyền gắn với nhân thân vợ chồng vì vậy cần phải để cho chính họ cùng nhau thỏa thuận, quyết định lựa chọn một hình thức thực hiên hợp lý, có lợi nhất cho bản thân và gia đình.

Thứ ba, góp phần giảm chi phí khi ly hôn và giúp Tòa án xác định được tài sản riêng, tài sản chung nhanh chóng và dễ dàng hơn. Thực thế cho thấy hiện nay, số lượng và độ phức tạp của các vụ việc liên quan đến tranh chấp tài sản vợ chồng ngày càng gia tăng, gây khó khăn và tốn kém cho ngành tư pháp, do vậy, nếu như vợ chồng thực hiện chế độ thỏa thuận tài sản thì khi ly hôn nếu tranh chấp về tài sản của vợ chồng, thì chế độ tài sản theo thỏa thuận là căn cứ giúp cơ quan tư pháp giải quyết thuận tiện và nhanh chóng.

Thứ tư, xét về góc độ kinh tế, trong điều kiện kinh tế thị trường, sở hữu cá nhân và tự do kinh doanh đang dẫn đến ý thức tự chủ ngày càng cao của cá nhân về sở hữu tài sản. Chế độ tài sản theo thỏa thuận cho phép vợ chồng tự quyết định quyền sở hữu trong gia đình, tạo ra khả năng đôi bên có thể tự giác thực hiện các nghĩa vụ và quyền đã thỏa thuận, giúp họ giảm thiểu các rủi ro trong kinh doanh có thể xảy đến cho cuộc sống gia đình và theo kịp diễn biến của nững quan hệ kinh tế, dân sự hiện nay.

Luật sư tư vấn pháp luật Công ty Luật TNHH Everest - Tổng đài tư vấn (24/7): 19006198

Luật sư tư vấn pháp luật Công ty Luật TNHH Everest - Tổng đài tư vấn (24/7): 19006198

Nhược điểm

Bên cạnh những mặt tích cực mà chế độ tài sản của vợ chồng theo thỏa thuận đã đem lại thì bên cạnh đó, chế độ tài sản này vẫn còn tồn tại một số hạn chế như:

Thứ nhất, chế độ tài sản theo thỏa thuận này lại đề cao lợi ích cá nhân, điều này mâu thuẫn với bản chất của của gia đình là “ bổn phận trách nhiệm” trong môi trường đề cao ý thức trách nhiệm, không cho phép lợi ích cá nhân. Tự do thỏa thuận thường “cái tôi” được đề cao, lợi ích riêng của cá nhân sẽ không đảm bảo cho gia đình có cuộc sống ổn định và bền vững. Hạn chế đó có thể ảnh hưởng đến lợi ích đích thực của hôn nhân là xây dựng gia đình dân chủ, hòa thuận, hạnh phúc và bền vững.

Thứ hai, nhìn chung, nội dung các quy định của pháp luật về chế độ tài sản của vợ chồng theo thỏa thuận đã đáp ứng được việc điều chỉnh của pháp luật về chế độ tài sản của vợ chồng và bảo đảm sự ổn định trong giao lưu dân sự. Tuy nhiên, các quy định trong Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 và Nghị định số 126/2014/NĐ – CP vẫn mang tính chất định khung, chưa cụ thể do đó gây ra nhiều khó khăn trong quá trình thực thi.

Thứ ba, về kĩ thuật lập pháp, theo pháp luật các quốc gia trên thế giới, khi dự liệu về các loại chế độ tài sản của vợ chồng, nhà làm luật thường đưa chế độ tài sản theo thoả thuận (hôn ước) lên trước chế độ tài sản theo luật định. Tuy nhiên, Luật HNGĐ năm 2014 lại đặt chế độ tài sản theo luật định lên trước chế độ tài sản theo thoả thuận. Quy định và sắp xếp như vậy là chưa thực sự hợp lý và logic.

Khuyến nghị của Công ty Luật TNHH Everest:

1. Bài viết trong lĩnh vực hôn nhân và gia đình (nêu trên) được luật sư, chuyên gia của Công ty Luật TNHH Everest thực hiện nhằm mục đích nghiên cứu khoa học hoặc phổ biến kiến thức pháp luật, hoàn toàn không nhằm mục đích thương mại.

2. Bài viết có sử dụng những kiến thức hoặc ý kiến của các chuyên gia được trích dẫn từ nguồn đáng tin cậy. Tại thời điểm trích dẫn những nội dung này, chúng tôi đồng ý với quan điểm của tác giả. Tuy nhiên, quý Vị chỉ nên coi đây là những thông tin tham khảo, bởi nó có thể chỉ là quan điểm cá nhân người viết

3. Trường hợp cần giải đáp thắc mắc về vấn đề có liên quan, hoặc cần ý kiến pháp lý cho vụ việc cụ thể, Quý vị vui lòng liên hệ với chuyên gia, luật sư của Công ty Luật TNHH Everest qua Tổng đài tư vấn pháp luật:1900 6198, E-mail:info@everest.net.vn.